Duurzaam Dorp

‘Diekendamme’:
het duurzaamste dorp van Borsele

In het voorjaar van 2012 is in de gemeente Borsele een uniek project van start gegaan. De inzet is om in Borsele één van de meest duurzame dorpen van Nederland te ontwikkelen.  Het project ‘Duurzaam Diekendamme’ is ingezet als een wedstrijd, waarbij het winnende dorp onder meer een hoofdprijs van € 50.000 in ontvangst mocht nemen. Alle dorpen in de gemeente konden er aan mee doen. De prijs is eind 2012 toegekend aan het team van Baarland, dat het beste plan gemaakt heeft om het eigen dorp ‘duurzaam’ te maken. Het project is een initiatief van het ‘Bedrijvennetwerk Duurzaam Borsele’ en het Zeeuws Klimaatfonds.

De term ‘duurzaam’ verwijst hierbij naar het begrip ‘duurzame ontwikkeling’. Dit inmiddels breed ingeburgerde begrip is voor het eerst omschreven in het wereldwijd bekend geworden ‘Brundlandt-rapport’ (‘Our Common Future’uit 1987). Het rapport leidde in 1992 tot de grootste VN conferentie ooit. Voor het eerst werd daarin het verband gelegd tussen wereldwijde milieu- en ontwikkelingsvraagstukken. Sindsdien is duurzame ontwikkeling een belangrijk uitgangspunt geworden voor internationale verdragen en het beleid van de overheid.

In de afgelopen jaren is duurzame ontwikkeling ook steeds meer een leidraad voor bedrijven, maatschappelijke organisaties en burgers. We zitten nu in een fase waarin er steeds meer mogelijkheden ontstaan om duurzame ontwikkeling echt in praktijk te brengen. Zo kunnen we nu huizen en scholen bouwen die zelfvoorzienend zijn voor hun energie. Er komen steeds meer producten op de markt die duurzaam geproduceerd zijn of veel minder energie gebruiken dan vroeger. We scheiden ons afval steeds beter en recyclen de bruikbare grondstoffen in kringlopen.  Zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen.

Met deze positieve ontwikkelingen is er nog een wereld te winnen. Dat is ook nodig, want we zijn er nog lang niet. Er moeten nog heel wat sprongen gemaakt en stappen gezet worden. Duurzame ontwikkeling is een proces van vele jaren. Gewone burgers dragen hier gelukkig al veel aan bij via het werkt, door steun aan maatschappelijke initiatieven en door maatregelen in eigen woning en huishouden. In het project Duurzaam Diekedamme in de gemeente Borsele willen de initiatiefnemers de ideeën, de kennis en de kracht van de inwoners en bedrijven van gemeente Borsele bundelen voor een volgende stap. Na de CO2-neutrale woning en de klimaatneutrale straat is het in Zeeland nu tijd voor het duurzame dorp.

Voor het project Duurzaam Diekendamme zijn alle dorpen in de gemeente uitgenodigd en uitgedaagd om in een enkele maanden een plan te maken dat er toe moet leiden dat hun dorp het meest duurzame dorp van Nederland kan worden. In het plan moesten zo veel mogelijk aspecten van duurzaamheid uitgewerkt worden met concrete ideeën.  Daarbij moesten dorpteams zichzelf vragen voorleggen als: Hoe kunnen we ons eigen dorp klimaatneutraal maken? Hoe kunnen we meer producten in de streek produceren en consumeren? Hoe kunnen we het gezamenlijk personenvervoer beter regelen? Kortom, hoe maken we ons dorp daadwerkelijk toekomstbestendig. Enz.
 
Impuls voor de leefbaarheid
Bij het maken van een dorpsplan gaat het niet alleen om een opsomming van (technische) oplossingen. Voor de initiatiefnemers is het minstens zo belangrijk dat het hele dorp erbij betrokken wordt. 

Drie dorpen samen aan het werk
De drie genomineerde dorpen Baarland (winnaar), Nisse en Ovezande werken nu ook samen aan de uitwerking van verschillende projecten. Eén van de eerste projecten is het opzetten van een lokale duurzame energiecooperatie. Daaraan wordt in 2013 gewerkt.

Breder project
Het project Duurzaam Diekendamme maakt deel uit van een breder project. Zowel in Nederland als in andere Europese landen zijn er dorpen bekend die voorop lopen om het dorp klimaatneutraal of duurzaam te maken. De gedachte is dat deze ‘voorlopers’ veel van elkaar, en aan andere dorpen,   kunnen leren.  Het Zeeuws Klimaatfonds werkt mee aan een Europese project (ACE - Academy of Champions for Energy, www.aceforenergy.eu) om die kennisuitwisseling te versnellen. Alle duurzame dorpen komen ook in aanmerking voor een Europese prijs, die in 2015 wordt uitgereikt.
Voor de provincie Zeeland kan het duurzaamste dorp van de gemeente Borsele gezien worden als een voorbeeld om meer dorpen in Zeeland sneller te verduurzamen, op basis van de inzet van de lokale bevolking en lokale bedrijven.

Steun
Dit project is mede mogelijk gemaakt met financiële steun van de Provincie Zeeland (programma 'Leren voor Duurzame Ontwikkeling') , de gemeente Borsele en het Europees Regionaal Ontwikkelingsfonds (interreg IVB). De hoofdprijs van € 50.000 voor de realisatie van het project is beschikbaar gesteld door de Stichting Zeeland Refinery.

Meer informatie:
duurzaamheid@borsele.nl
Contactpersonen: Marcel Aanen en Ad Phernambucq
Internetsite: www.diekendamme.nl

 


     



Project 'Duurzame Dorpen in Zeeland'

Het project Duurzame Dorpen in Zeeland is het vervolg op 'Duurzaam Diekendamme' en heeft als doelstelling om veel meer dorpen in Zeeland te stimuleren om een duurzaam dorpsplan te ontwikkelen. Dit project is in het voorjaar van 2013 van start gegaan.
Gemeenten en dorpen in Zeeland die hiervoor belangstelling hebben kunnen contact opnemen met het Zeeuws Klimaatfonds.

Het project Duurzame Dorpen in Zeeland wordt finacieel mede mogelijk gemaakt door het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling, het ZIGZAG fonds en het Delta Zeeland Fonds. 

      

    

Meer informatie over het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling treft u op de website: 
http://ec.europa.eu/agriculture/index_nl.htm 
 
 

 

Vijftig ideeen voor duurzame dorpen

Ovezande, januari 2014.

De eerste versie van de bundel ‘Vijftig ideeën voor duurzame dorpen’ is nu online beschikbaar.

Dit ideeënboek is tot stand gekomen op initiatief van het Zeeuws Klimaatfonds en de stichting ‘Land van Borsele’. Beide organisaties werkten in 2012 nauw samen in het succesvolle project ‘Duurzaam Diekendamme’. Hierbij zijn verschillende dorpsteams in de gemeente Borsele de uitdaging aangegaan om binnen een half jaar een duurzaam dorpsplan te maken.  De oogst aan ideeën voor acties en projecten op dorpsniveau was daarbij zo verrassend goed en groot, dat het idee voor een handleiding ‘hoe maken wij ons dorp duurzaam?’ al snel geboren was. 

De realisatie van dit ideeënboek maakt nu deel uit van een provinciaal vervolgproject: ‘Duurzame Dorpen in Zeeland’. Het ideeënboek is een informatie- en inspiratiebron voor alle inwoners van dorpen in Zeeland, die ook in hun dorp aan de slag willen. 

De ontwikkeling van duurzame dorpen is een nieuwe trend, waarbij dorpsbewoners zelf het initiatief nemen om hun dorp duurzamer en leefbaarder te maken.

Ad Phernambucq, coördinator van het Zeeuws Klimaatfonds, is verantwoordelijk voor de samenstelling van deze eerste versie van wat gezien wordt als een  ‘levend document’. 

Met feedback en aanvullingen kan de bundel in de komende tijd verder uitgroeien en geactualiseerd worden.

In de bundel zijn de 50 ideeën voor concrete acties en projectvoorstellen ingedeeld in maar liefst zestien themavelden. Daarbij is de aandacht voor people, planet en profit, de drie peilers van duurzaamheid, evenwichtig verdeeld. Deze thematische indeling sluit aan bij de indeling die ook het landelijk netwerk duurzame dorpen hanteert. (zie ook www.netwerkduurzamedorpen.nl ). 

Met deze organisatie is nauw samengewerkt om binnen kort tot een landelijke ideeënbundel te komen. De voorbeelden in de eerste versie hebben nu nog vooral betrekking op Zeeuwse dorpen, maar zijn veel breder toepasbaar.

Downloaden: Vijftig ideeen voor duurzame dorpen